زندگینامه ی مهدی خالدی

زندگینامه ی مهدی خالدی

استاد مهدی خالدی در مردادماه سال ۱۲۹۸ خورشیدی در محله سنگلج شهر تهران به دنیا آمد.

پدربزرگ مادری اش نی‌زن دربار ناصرالدین شاه بود. علاقه او به موسیقی باعث شد که پدرش در ۱۶ سالگی او را به نزد ابوالحسن صبا ببرد که با او دوستی داشت. صبا که متوجه علاقه و استعداد مهدی در موسیقی شده بود، او را به شاگردی خود پذیرفت. او طی یک سال و نیم آموزش ویلن و موسیقی ایرانی را نزد صبا فرا گرفت و کمی بعد جزو هنرمندان شناخته شده عرصه موسیقی شد.

او همچنین از محضر هنرمندانی مثل روح الله خالقی، حسین یاحقی، حسین خالدی، و حبیب اسماعیلی هم استفاده کرد. با افتتاح رادیو در سال ۱۳۱۹ خورشیدی صبا او را به عنوان نوازنده ویلن به ارکستر رادیو معرفی کرد و به زودی هرهفته دو برنامه رادیویی در اختیارش قرار گرفت.

سال ۱۳۳۴ به مقام سرپرستی موسیقی رادیو ایران رسید و با همکاری بنان ۶ ارکستر برای رادیو تشکیل داد. در این ارکسترها خوانندگان و نوازندگان مختلف شرکت داشتند و رهبری آنها به عهده خود وی بود. تعداد آهنگهایی که خالدی ساخته و از رادیو پخش شده بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ آهنگ است و ۷۰ آهنگ نیز برای برنامه گلها ساخت.

زندگینامه ی مهدی خالدی

او در نواختن ویلن در کنار سبک صبا و حسین یاحقی، سبک ویژه‌ای مخصوص به خود ابداع کرد که در آن توجه به آرشه کشی بیش از پنجه مهم بود. او علاقه زیادی به آهنگ‌های فولکلور و محلی داشت و از آنها به عنوان منبع الهام بسیاری از آهنگ‌هایش مثل رعنا جان و آی بانو استفاده کرد.

این گفته ی نوازنده ی ارجمند پرویز یاحقی است که: «خالدی تنها نوازنده ی ویولن بود که حدود ۲۰ سال در هنر موسیقی مطرح و در اوج بود.»در سال ۱۳۱۷ مهدی خالدی شاگرد صبا در غیبت استاد(مانند مسافرت به شام و بیروت) گرداننده ی کلاس ویولن استاد بود.پای صحبت قدیمی ها که می نشینی می گویند که وقتی از استاد صبا در مورد ارجحیت شاگردانش سوال می شد استاد صبا می فرمودند: «همه خوبند ولی خالدی چیز دیگری است.»

در طی سالهای ۱۳۲۴ تا ۱۳۴۳ به دعوت شبکه‌های رادیویی کشورهای همسایه سفرهای متعددی را جهت اجرا و شناسایی موسیقی ایرانی انجام داد. سال ۱۳۲۴ به دعوت شبکه رادیویی هندوستان همراه با بدیع زاده، علی اکبر پروانه، کاموسی و علی زاهدی به دهلی رفت و باعث رونق برنامه‌های فارسی رادیو دهلی شد تا جاییکه یکسال بعد رادیو هندوستان برای ضبط نمونه‌های موسیقی ایرانی برروی صفحه از او دعوت کرد و او به همراه تعدای از بهترین هنرمندان آن روزگار به هند رفت و ۱۵۰ صفحه از آهنگ‌های ایرانی را ضبط کردند.

سال ۱۳۲۴ نیز به دعوت دولت افغانستان و رادیو کابل به عنوان سرپرست هیأتی از هنرمندان چون حسین قوامی، جلیل شهناز، مجید نجاحی، انوشیروان روحانی و حسین همدانیان به کابل رفت و ۹برنامه اجرا کردند که مورد توجه بسیار قرار گرفت.

کمی پس از آن دولت شوروی هم از هنرمندان رادیو ایران دعوت کرد و اینبار نیز خالدی به عنوان سرپرست هیأتی که اعضایش فرهنگ شریف، جهانگیر ملک و ناصر مسعودی بودند به باکو و مسکو رفتند و برنامه‌های مختلفی اجرا کردند.

در دهه ۳۰ با اینکه سینما در ایران نوپا و فاقد تکنیک‌های لازم بود اما به دعوت فیلمسازان برای فیلمهایشان آهنگ ساخت که اسامی برخی از این فیلم‌ها عبارتند از: زندانی امیر، طوفان زندگی، شرمسار و مادر.

آشنایی خالدی با دلکش و تشکیل مثلث خالدی، دلکش و نواب صفا (شاعر) باعث شد که همراه با هم تعدادی از بهترین آهنگ‌های ایرانی همچون آمد نوبهار، داغ لاله، رفتی و رفتم و دل غافل پدیدار شود. خالدی حدود ۸۰ آهنگ برای دلکش

او در طی دوران آهنگسازی با شعرای فراوانی همچون رهی معیری، بیژن ترقی، اسماعیل نواب صفا، معینی کرمانشاهی، حسین مسرور، ابوالقاسم حالت، سایه، حسین گل گلاب، مهدی سهیلی، پرویز خطیبی و نادر نادرپور همکاری کرد. حدود ۸۰ آهنگ نیز بر روی اشعار متقدمین همچون حافظ و سعدی ساخته‌است. اسامی برخی از خوانندگانی که آهنگ‌های او را خوانده‌اند عبارتند از: دلکش، ملوک ضرابی، روح بخش، بنان و قوامی.

خالدی بعد از یک دوره بیماری و ابتلا به سرطان حنجره در تاریخ ۹ آذرماه ۱۳۶۹ درگذشت. از او سه فرزند به اسامی نشاط، مهرداد و شهرزاد به یادگار مانده‌است.

از معروفترین آهنگ‌های خالدی آمد نوبهار و مارا زچه پابند جنون کردی است.

برخی از آثار:
-بگریم (دررثای استاد صبا و با صدای غلامحسین بنان)
-گل پژمرده (در رثای داود پیرنیا)
-شیرین (با شعر ابوالقاسم حالت)
-دیده گویا (با شعر پرویز خطیبی)
-گل رویا (با شعر سیمین بهبهانی)
-رفتی (با شعر نواب صفا)
-آتش جان (با شعر رهی معیری)
-انتظار (با شعر معینی کرمانشاهی)
-بازآی نگارا (با آواز مرضیه)
-آی بانو- رعناجان- مریم جان (شعر محلی به خوانندگی دلکش)
-دلدار- بخواهی نخواهی- به کنارم بنشین- بردی از یادم- رفتی و رفتم- بی قرار – ناله دل- بت ساز- بی قرار- ما را بس- نازنین من (با آواز دلکش)

به این پست امتیاز دهید.
بدون امتیاز
برچسب ها

mohammad reza moradi

محمد رضا هستم ، موسس iviolin.pro . علاقه زیادی به موسیقی دارم و امیدوارم به کمک شما بتونم آی ویولن را به بهترین شکل گسترش بدم

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا کادر خالی را پر کنید ... *

بستن
بستن