آی ویولندوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن • آموزش ویولن و نت جدید ویولن

سخن دوست : به وب سایت آموزش تخصصی ویولن خوش آمدید . . .

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

هنگامی که از واژه نگه داشتن یا (hold) استفاده می کنیم، ممکن است واژه گمراه کننده ای را به کار برده باشیم! زیرا  عموما محکم و ساکن گرفتن چیزی را به ذهن متبادر می سازد.

می دانیم که نوازنده ی ویولن بر خلاف پیانیست یا نوازنده ی ویولنسل که سازهایشان بر زمین تکیه دارد، ناچار  است که این ساز را بدون یاری دیگر حمل کند. (ویولونیست نمی تواند پشت یا زیر سازش  مخفی شود یا پناه بگیرد!) به علاوه، این تکیه گاه باید به نحوی تامین شود که در هر  زمان آزادانه ترین حرکات را در سراسر گریف (fingerboard) امکان پذیر سازد، علاوه بر  آن باید این امکان وجود داشته باشد که حرکات مذکور با هر حرکت قابل تصوری در دست راست هماهنگ شود. در اینجا نیز همچون مورد آرشه، پرورش احساس توازن و انعطاف پذیری  بنیانی آزادتر و سالمتر پدید می آورد تا اعمال زور و فشار، که موجب می شود ویولن  بین سر و شانه فشرده شود یا بین شست و انگشت اول دست چپ قبضه شود .

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

تفاوت اصلی در استفاده از شست میان ویولن و پیانو در این است که نوازنده ی   ویولن مجبور است در عین اینکه ساز را حمل می کند و آرشه را نگه می دارد، شست را حین هر تلاشی وارهیده نگاه دارد. (هر چه باشد پیانیست ناچار نیست که پیانو را حمل کند .)  بسیار مهم است که دست چپ از نگه داشتن معاف باشد، زیرا گیر کردن شست در مقابل   انگشتان دیگر مانع آزادی حرکت خواهد شد .

موقع پیانو نواختن شست مانند سایر انگشتان عمل می کند و شست هنگامی که نمی نوازد – روی کلیدی فرود نمی   آید – وارهیده است، که این نکته نواختن پیانو را بسیار ساده تر می سازد. تا زمانی   که نیاموزیم که چگونه شست را وارهیده سازیم و به کار گیریم، ویولن را به بهترین   صورت آن نخواهیم نواخت؛ از این رو من بیشتر بر شست و آموختن چگونگی استفاده از آن   تاکید دارم .

نگه داشتن

ویولن فقط به دو تکیه گاه نیاز دارد: یکی   منفعل – ترقوه – که نسبتا ثابت است (ویولن روی ترقوه حرکت داده می شود) ؛ دیگری   فعال است – دست چپ – که دائما در تحرک یا آماده برای حرکت است (دست ویولن را حرکت   می دهد). فشار آرام (وزن) سر روی زیر – چانه  (chin – rest)  از لغزیدن ویولن روی سطح   ترقوه جلوگیری می کند.

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

بنابراین راس شانه – که در آن بازو   به بدن می پیوندد – هیچ نقشی به عنوان تکیه گاه ویولن ندارد و باید به آن اجازه داد   به حالت وارهیده عادی باقی بماند. یعنی نوازنده حین نگه داشتن یا نواختن ویولن می   تواند آزادانه حالت ایستادن در وارهیدگی را حفظ کند و از ایجاد قوز در شانه چپ که میان بسیاری از ویولنیست ها شایع است، و نه تنها منبع بسیاری از رنجوری ها و   دردهاست بلکه از حرکت آزاد وسیع یا کوچک دست و انگشتان ممانعت می کند، احتراز   نماید. ترجیحا از انواع بالشتک  (shoulder – pad, shoulder – rest)  استفاده نکنید.

اگر از آن به عنوان تکیه گاه استفاده کنید، در آزادی حرکت شانه محدودیت ایجاد می   کند، و اگر گیر داده شود  (clamped)  آن را منجمد خواهد کرد. برای آنهایی که گردنی   بلند و ترقوه ای نه چندان برجسته دارند، یک بالشتک یا پارچه تا شده می تواند موجب   آسایش باشد، اما در هیچ شرایطی نباید بیش از تماسی آرام و فاقد فشار با آن وجود   داشته باشد .

وجود یک زیر – چانه با لبه ی نسبتا برجسته برای   نگه داشتن ویولن به صورتی که شرح خواهیم داد، مفید خواهد بود. مدل کارل فلش  (Carl Flesch)  طرح خوبیست، اما انتخاب زیر – چانه تا حد زیادی به سلیقه ی خودتان بستگی   دارد .

آموزش نگه داشتن ویولن

تکیه گاه سر و ترقوه

با آویختن ویولن از محل بین چانه و ترقوه آغاز کنید (همانطور که در تصویر ۱ نشان داده شده) ؛ هر دو بازو در کنارتان رها و آویخته باشند. ویولن رو به پایین شیب دارد، سر آن به طرف زمین است، و به کمک وزن سر و کشش رو به عقب چانه در زیر – چانه از لغزیدن آن جلوگیری می شود. طبیعتا تا هنگامی که دست چپ در تحمل وزن سهیم نمی شود.

سر باید نیروی بیشتری به کار برد، اما این عمل سر («کشش» در حرکت کشش و فشار جوجه مانند سر، که در درس۱ (بخش ۱)   مورد اشاره قرار گرفت ) در تغییر پوزیسیون پایین رونده (descending shift) بسیار مهم خواهد بود. ویولن حتی در حالت آویختگی عملا تماسی با شانه ندارد، شانه باید کاملا وارهیده و رها باشد تا مستقل از ویولن حرکت کند.

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

اکنون نرمه ی شست دست چپ را روی کناره ی دسته ی ساز و انگشت دوم را در نیمه ی طول دسته روی سیم لا قرار دهید. سر، که دیگر به کشش رو به عقب جهت نگه داشتن ویولن نیازی ندارد، به نرمی روی زیر – چانه تکیه می کند و تماسش آنقدر است که صرفا برای جلوگیری از لغزیدن ویولن از ترقوه کافی می باشد.

ویولن را بالا ببرید تا به جایی برسد که تقریبا با زمین موازی باشد (یا کمی بالاتر) در عین حال با بالا بردن سر از روی زیر – چانه و قرار دادن مجدد آن، سر را با زاویه ی جدید ویولن تطبیق دهید. شانه باید آزادانه رها شود. بدین ترتیب حداکثر فضا میان شانه و ویولن فراهم می آید.
این تمرین به ویژه جهت کسب ادراک و احساس لازم در مورد نگه داشتن ویولن بین سر و ترقوه سودمند است.

تکیه گاه دست چپ (در ابتدا بدون ویولن)

اکنون تکیه گاه دست چپ را بررسی می کنیم. ابتدا کل وزن بازوی چپ توسط دست راست تحمل می شود (شست دست راست روی کف دست چپ قرار گیرد) ، دست راست در مقابل شانه چپ و در فاصله حدودا یک فوت و تقریبا هم سطح آن قرار دارد.

دست مطلقا آویخته و آزاد است و باید بتواند مثل یک آونگ نوسان کند. مچ با دست و بازو در یک خط راست قرار خواهد گرفت. حال به تدریج اجازه می دهیم که بازوی چپ با صرف حداقل نیرو خودش را نگه دارد، بی آنکه وضعیت آویختگی طبیعی آرنج، که یکی از نکات اساسی کار ماست، مختل گردد. انگشتان و شست نرم و گرد شده باشند.

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

تمرین شست

با استفاده از انگشت اول دست راست که به عنوان جایگزینی برای ویولن روی نرمه ی شست چپ قرار می گیرد، بند فوقانی شست را به چپ برانید تا کاملا عمود بر سطح زمین شود. توجه داشته باشید که نرمه ی شست اکنون اریب است. یعنی فشار آرام انگشت اول رو به پایین، می تواند گوشت نرمه ی شست را به بالشی (cushion) به عنوان تکیه گاه تبدیل کند.

با حفظ تماس، متناوبا فشار را اعمال کنید و حذف کنید – شست باید با حذف فشار به حالت معمول صاف خود بازگردد، در حالی که بند فوقانی آن خود به خود عمود بر زمین باقی می ماند. این نرمش (supplenes) شست کلید قابلیت اتکاء و انعطاف پذیری دست چپ و زاویه و ارتفاع ناکل است.
اکنون آماده باشید که تمرین نخست را به صورتی دیگر با ساز انجام دهید، این بار توجه خود را بر تکیه گاه دست چپ متمرکز کنید.
ویولن را که بین سر و ترقوه نگه داشته اید، به کمک شخصی دیگر، یا با تکیه دادن آرام به یک دیوار صاف موازی با زمین نگه دارید. مانند تمرین اول، بگذارید که هر دو بازو در کنارتان آزادانه آویخته باشند و سپس دست چپ را تا وضعیت نواختن بالا آورید، بدون آنکه در نرم بودن بازو یا آویختگی شانه خللی ایجاد شود.

در واقع، هنگامی که بازو را از کنارتان بالا می برید، هر چه قسمت فوقانی بازو بیشتر با زمین موازی شود، شانه را که به عقب کج شده، پایین تر می برد. می خواهم حالا از وجود چنین گرایشی آگاه باشید، هر چند هنگامی که به حرکت دست در حین نگه داشتن ویولن بپردازیم، اهمیت آن آشکارتر خواهد شد. سر باید به آرامی بر زیر – چانه تکیه کند.
اجازه دهید دست چپ شما به تدریج جایگزین تکیه گاه خارجی گردد، و وزن ویولن کاری را بکند که دست راست در ابتدای این تمرین بر عهده داشت، یعنی از نرمه ی شست چپ بالش تکیه گاه بسازد (تصویر ۵). بند بالایی شست اکنون تقریبا، اما نه به طور کامل، عمود بر زمین است.

هنگامی که این توازن ظریف حاصل شود، در خواهید یافت که هر گونه فشار رو به پایین بر گریف نه تنها باعث لغزیدن ویولن نخواهد شد، بلکه بنا بر ایجاد اصطکاک، اطمینان از عدم لغزش را افزایش خواهد داد. نوازندگانی که شست «دو مفصلی» (double jointed) دارند و این را مشکلی بر طرف نا شدنی می دانند، بدین ترتیب وسیله ای برای غلبه بر معلولیت دست خود می یابند.

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

شرح کلی چگونگی نگه داشتن ویولن

قبلا در مورد نرم و گرد بودن انگشتان و آویختگی شانه و صاف بودن مچ تذکر داده ام و بر اهمیت انعطاف پذیری و استحکام تکیه گاه شست تاکید کرده ام. اکنون همراه با چرخش جزئی ساعد (که آرنج آویخته به طور همساز (sympathetic) با آن تنظیم می شود) باید تا جایی انگشت ها را بر فراز سیم ها بالا برد که ناکل تقریبا با گریف موازی شود.

هنگام انجام دادن این حرکت توجه کنید که انگشتان (که باید نرم و خمیده باشند) با فاصله از هم بر فراز سیم ها بیایند، و شکل دایره ای نظیر آنچه در دست راست روی آرشه وجود دارد، بین شست و هر یک از انگشتان ایجاد شود. برای دستیابی به این شکل لازم است که همراه با چرخش جزئی ساعد، مفصل قاعده ی انگشت اول از دسته دور و انگشت چهارم به دسته نزدیک شود بی آنکه خللی در شکل و تماس شست به وجود آید.

فقط در این حالت می توان همه ی انگشتان، حتی انگشت چهارم را به صورت گرد برای تماس با گریف روی هر سیم همواره آماده نگه داشت، به نحوی که در پوزیسیون کلی حداقل تنظیم و تعدیل لازم باشد. این وضعیت «متعادل – طلایی» (golden – mean position) است که باید در آن توازن کامل بر قرار و عاری از هر گونه اعمال نیرو و تقلا باشد تا دامنه ی حرکتی در همه ی جهات به یک اندازه فراهم آید.

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

خطاهای متداول در نگه داشتن ساز ویولن

به منظور کسب توانایی تغییرات سریع پوزیسیون بر روی گریف، ناکل باید در ارتفاعی باشد که امکان حرکت بلامانع به بالاترین پوزیسیون را فراهم آورد. گروه بعدی تمرین ها، در مورد قابلیت تحرک شست و نرم بودن همه مفاصل آن، بخصوص مفصل قاعده، به شما کمک خواهد کرد که به این آرمان ها دست یابید.

به این پست امتیاز دهید.
بدون امتیاز

این مطلب توسط ارسال شده است.

محمد رضا هستم ، موسس iviolin.pro . علاقه زیادی به موسیقی دارم و امیدوارم به کمک شما بتونم آی ویولن را به بهترین شکل گسترش بدم

نظرات و ارسال نظر

لطفا کادر خالی را پر کنید ... *