آی ویولندوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷

مبانی و اصول اجرای موسیقی • آموزش ویولن و نت جدید ویولن

سخن دوست : به وب سایت آموزش تخصصی ویولن خوش آمدید . . .

مبانی و اصول اجرای موسیقی

مبانی و اصول موسیقی با دو جنبه نظری و عملی زمینه‌ساز اجرای موسیقی است.

این مقاله که تنها به مبانی عملی موسیقی و یا «مبانی اجرای موسیقی» می‌پردازد فرض را به شناخت مطالعه‌کنندگان خود از مباحث «مبانی نظری موسیقی» قرار داده است. در ارتباط با «مبانی اجرای موسیقی»، پیوستگی متقابل دو مبحث مبانی و اجرای موسیقی به یکدیگر تا حدی است که برای تعیین حدود و گستره آن ناگزیریم نخست تعریفی کلی از اجرای موسیقی ارایه کنیم.

وقتی سخن از اجرای موسیقی به میان می‌آید هر یک از کلمات اجرا و موسیقی نیز باید جداگانه مورد بررسی قرار گیرند.

«اجرا» مسلماً به اجرا کننده برمی‌گردد که خود از پنج حس بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه برخوردار است که به غیر از دو تای اول بقیه نقش اصلی در اجرای موسیقی ندارند.

مبانی و اصول اجرای موسیقی

علاوه بر دو حس بینایی و شنوایی، نیروی ذهنی اجراکننده نیز در اجرای موسیقی توسط وی دخالت نام دارد. بنابراین تربیت جداگانه و مرتب باهم این سه عامل (بینایی۴، ذهنی۵، شنوایی۶) حتی پیش از آن که شخص به آموختن ساز مشغول شود و در طی آن، ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

بدین ترتیب دیدن نت‌های موسیقی با شیوه صحیح به معنای ایجاد امکان ارسال تصاویر وضعیت‌های متنوع اصوات موسیقایی (فواصل) در پنج خط حامل و اشکال گوناگون الگوهای ریتمیک در مغز و در نهایت سپردن آگاهانه آنها به محفوظات (حافظه) می‌باشد.

طبیعی است با بروز و نمود ذهنی (فی‌البداهه) موارد اشاره شده در مقاطع گوناگون فراگیری، یعنی سرایش بداهه اصوات موسیقایی (فواصل) و نیز وزن‌خوانی بداهه ریتم‌ها و در نهایت اختلاط آنها (ملودی)، می‌توان نسبت به شناخت آگاهانه آنها در ذهن اعتماد قطعی یافت.

در این صورت با توجه به امکان درک تصویری ریتم‌ها و اصوات موسیقایی و اختلاط آنها (ملودی) از راه بینایی و نیز بداهه‌پردازی ذهنی آنها، با اطمینان می‌توان گفت زمینه مناسبی در فراگیرنده برای درک شنوایی تمامی موارد فوق مهیا می‌گردد. با این روال امکان فعالیت ذهنی (بداهه‌پردازی) ما مرهون پشتکار ما به هنگام تمرینات از راه بینایی بوده و همین‌طور درک شنوایی ما نیز نسبت به تمامی موارد فوق به پشتوانه تمرینات لازم ذهنی (بداهه‌پردازی) نیازمند است.

اکنون به اختصار می‌توان گفت تقویت بینایی در اینجا به معنای رسیدن به توان خوب روخوانی فی‌البداهه۷ موسیقی مکتوب و تقویت ذهنی۸ یعنی دستیابی به امکان خوب بداهه‌پردازی در سرایش اصوات موسیقایی (فواصل) و ریتم‌ها و نیز اختلاط۹ آنها، همین‌طور است شنوایی۱۰ که دستیابی به توان مطلوب در آن به معنای حصول به درک اصوات موسیقایی (فواصل)، ریتم‌ها و نیز اختلاط آنها از راه شنوایی می‌باشد.

لازم به ذکر است، مقصود از شنوایی دیکته موسیقی است و منظور تقلید اصوات فواصل و ریتم‌ها به منزله ایجاد زمینه‌های اولیه ذهنی نسبت به آنها نمی‌باشد. زیرا این مرحله از ارتباط آموزش شنوایی (تقلید اصوات فواصل و ریتم‌ها) در آغاز راه فراگیری موسیقی لزوماً مورد نظر آموزش دهندگان قرار خواهد گرفت.

بدیهی است هماهنگی‌های لازم بین هر یک از ارتباطات اجرایی فوق (بینایی، ذهنی و شنوایی) پس از حصول به نتیجه‌های لازم موردنظر می‌باشد.

۱- پیام‌رسانی به مغز ۲- فرماندهی توسط آن است. به این معنا که کل فرایند اجرا قابل تفکیک به دو مرحله ورودی (ارسال پیام‌ها به مغزها) و خروجی (صدور فرمان از مغز) می‌باشد.

به عبارتی در مرحله اول پیام‌های سمعی و بصری از راه چشم‌ها و گوش‌ها به مغز می‌رسد و در مرحله دوم، مغز طبق دانش کسب شده ابتدا پیام را درک می‌کند سپس به طور ارادی فرمان لازم را به اندامی که عهده‌دار عمل اجرا است نظیر حنجره، دست‌ها انگشتان و غیره صادر می‌کند.

طبیعی است مغز می‌تواند در مواردی پیام‌های اجرایی لازم را از حافظه نیز دریافت نماید. در این صورت اجرای موسیقی فاقد برخورد عینی است. در چنین شرایطی باید مراقب خطرات بزرگی همچون اجرای به دور از ذهنیت آگاه و متکی بر حافظه طوطی‌وار و نیز عادت برآمده از تکرار بدون وقوف بر مورد اجرا، باشیم.

روش نوین «مبانی و اصول اجرای موسیقی» بر آن است که با پرورش هرچه بیش‌تر مغز در ارتباط با عوامل عمده موسیقی (ریتم- اصوات موسیقایی) و نیز اختلاط این دو به عمل اجرا کیفیت برتری دهد و آن را به انجام عملیات فیزیکی روی ساز و صرف تمرین از راه تکرارهای ناآگاهانه محدود نسازد.

اصرار این روش تعلیمی مبنی بر اینکه اجراکننده پیش از نواختن قطعه با ساز به اجرای آن بدون ساز و تنها از راه مطالعه نیز بپردازد از همین طرز فکر نشأت می‌گیرد و این امر به معنای دستیابی به وقوف پیش از اجراست.

برای رسیدن به آگاهی‌های پیش از اجرا چنانچه اشاره شد، نخست به ترتیب انواع گوناگون الگوهای ریتم، اعم از:

۱- ساده        بدون سکوت

۲- ساده        با سکوت

۳- ترکیبی      بدون سکوت

۴- ترکیبی      با سکوت

۵- اختلاط موارد فوق

را وزن‌خوانی نموده، تا حدی که بتوان با در کنار هم قرار دادن این الگوهای ریتم به صورت خطوط ریتمیک، وزن‌خوانی روان و دقیقی از آنها بنا بر رعایت کامل «آرتیکولاسیون» در ریتم‌ها، ارایه نمود.

به موازات تسلط بر الگوهای ریتم در قالب خطوط ریتمیک، لازم است شناختی از اصوات فواصل گام‌ها نیز در ذهن فراگیرنده حاصل آید. دستیابی به این مهم که نخست با تقلید صوت آغاز می‌گردد، مستلزم رعایت نکات زیر می‌باشد.

تقلید اصوات موسیقایی از شروط اولیه فراگیری هنر موسیقی است. عمل تقلید از راه شنوایی توسط انسان به طور طبیعی نسبت به صداهای غیرموسیقایی نیز انجام می‌پذیرد، مانند: صدای حیوانات- صدای باران- صدای انسان و… کسانی که قادر به انجام نیکوی تقلید اصوات غیرموسیقایی هستند، تقلید اصوات موسیقایی را نیز با سهولت بیش‌تری به انجام می‌رسانند.

نکته قابل توجه اینکه درک شنوایی افراد در رابطه با تقلید اصوات از آغاز راه فراگیری موسیقی به چگونگی ارایه صورت مورد نظر بستگی بسیار دارد مانند:

۱- قوی بودن صوت ۲- ضعیف بودن صوت ۳- زیربودن صوت ۴- بم‌بودن صوت ۵- جنسیت صوت و نهایتاً ارایه صوت توسط شخص تقلیدکننده

به این پست امتیاز دهید.
بدون امتیاز

این مطلب توسط ارسال شده است.

محمد رضا هستم ، موسس iviolin.pro . علاقه زیادی به موسیقی دارم و امیدوارم به کمک شما بتونم آی ویولن را به بهترین شکل گسترش بدم

نظرات و ارسال نظر

لطفا کادر خالی را پر کنید ... *